ZPO Odra

Projektant szyldu: nieznany

Autor Mozaiki: Jan Zdarewicz

Czas ekspozycji szyldu: ??-2008

odra_zuzia_new

Szyld odtworzony przez Zuzie Waligórską 

Zakłady Odzieżowe “Odra” zajmowały się projektowaniem i produkowaniem odzieży, głównie z jeansu. Większość ich produkcji trafiała na eksport. Był to jeden z największych pracodawców w PRL-owskim Szczecinie – w szczytowym momencie działalności zatrudnionych było tam około 800 osób.

Budynek “Odry” przy Alei Niepodległości 38 był swoistą reklamą samą w sobie, niepowtarzalną i pełną uroku. Współcześnie można by powiedzieć, że budynek był dobrze i konsekwentnie obrandowany. Elewacja budynku była pomalowana w kolory ciemnego jeansu, a na jednej ze ścian znajdowała się namalowana kieszeń od spodni. Bardzo charakterystycznym elementem budynku był oczywiście wielki neon ODRA. Do czasu transformacji spółki towarzyszył mu na elewacji gryf i skrót ZPO (Zakłady Przemysłu Odzieżowego) pisany wersalikami. Po prywatyzacji gryf i ZPO zostały zdjęte, a obok wielkiego napisu ODRA pojawiły się niewielkie litery SA. Same neony umieszczono na elewacji w latach 60., zaś jeans pojawił się na niej znacznie później, niestety w bliżej nieokreślonym czasie.

Przy wejściu do budynku rozciągała się mozaika, w której wyłożono znak przedsiębiorstwa. Była nim postać ubrana w jeansy, z napisem “odra” w charakterze rąk i literą “O” w jako głową. Mozaika powstała tuż po otwarciu Zakładów, a jej autorem był plastyk Jan Zdarewicz. Dzisiaj można ją oglądać w oddziale Muzeum Narodowego w Szczecinie mieszczącym się w Ratuszu Staromiejskim. Była ona na tyle charakterystycznym znakiem, że ZPO “Odra” używały jej jako swojego loga i sygnowały nią min. guziki na swoich produktach.

Opracowanie neonu ODRA na komputerze nie było tak proste, jak mogłoby się wydawać, i to pomimo dużej ilości fotografii i krótkiej nazwie. Litery w znakach są skonstruowane w dość niekonsekwentny sposób. Ich budowa wzajemnie się nie uzupełnia, a kształt litery “O” jest co najmniej nietypowy. Pozostaje jedynie zastanawiać się, czy taki był zamysł projektanta, czy też taki kształt był efektem jakiegoś błędu przy produkcji.

Jeansowy budynek został zburzony w 2008 roku. Obecnie na jego miejscu stoi część Galerii Kaskada, gdzie w posadzce na najniższym poziomie znajduje się wmurowany pamiątkowy medal z logiem zakładów.

Mówiąc o zakładach “Odry”, należy również wspomnieć o muralu, który został namalowany na bocznej ścianie elewacji kamienicy przy ul. Kaszubskiej 67 (obecnie przylegającej do jednej ze ścian Kaskady). Mural w kolorach niebiesko-biało-czerwonych przedstawiał wielkie logo “Odry” oraz napisy: “ubrania młodzieżowe”, “ubiory szkolne” i “dżinsy-teksasy”, wykonane w kroju pisma zbliżonym do Cooper Black Italic.

Po analizie wszystkich elementów reklamy “Odry” nasuwa się myśl, że neon musiał powstać w innym czasie niż pozostałe elementy promocyjne Zakładów. Nie zmienia to jednak faktu, że były one bardzo konsekwentnie i świadomie stosowane.

logo

Wzór z mozaiki

mozaika

Oryginalna mozaika z elewacji budynku ZPO Odra | Mozaika jest wystawiona jako eksponat w Muzeum Historii Szczecina przy rynku Siennym

odra1

Elewacja budynku od aleja Niepodległości | Około 2005 r.

kaskada

Pamiątkowy znak znajdujący się w Kaskadzie

bok

Widok na „kieszeń” od strony placu Żołnierza Polskiego / ulicy Obrońców Stalingradu | 2008 r.

rozbiurka

Rozbiórka budynku i szyldu Odry | 2008 r.

szczecin-mural-kaszubska

Mural przy ulicy Kaszubskiej zasłonięty obecnie przez nową Kaskadę

Jan Zdarewicz - mural - neon - niepodległości - odra - szyld - ZPO
Recommended Posts

Wyszukaj