PSS Społem – Istniejące szyldy

kaska_elewacja

Szyld sklepu Kaśka przy ulicy Niemierzyńskiej (fot. archiwum PSS Społem, 1999 r.)

Powszechna Spółdzielnia Spożywców “Społem” ( PSS “Społem”) to przedsiębiorstwo, którego ilość szyldów i reklam przebija wszystkie inne firmy w Szczecinie.

Historia “Społem” rozpoczęła się w latach 20. XX wieku. W Szczecinie pierwszy sklep otwarto w czasach PRLu i wtedy też szyldy Spółdzielni zaczęły pojawiać się na elewacjach miejscowych budynków. W siedzibie szczecińskiego “Społem” przy ulicy Derdowskiego, a dokładnie w pracowni dekoratorskiej i literniczej, mieści się archiwum fotograficzne zrealizowanych przez Spółdzielnię szyldów i dekoracji witryn.

Choć nie sposób dotrzeć do autorów poszczególnych szyldów “Społem”, styl ich projektowania jest charakterystyczny, konsekwentny i łatwy do rozpoznania. Przedstawione przykłady są najbardziej rozpoznawalnymi znakami z przestrzeni Szczecina w różnych jego dzielnicach.

Wszystkie zgromadzone w tym poście informacje dotyczą sklepów typu SUPERSAM i Delikatesy. Punkty o innych funkcjach są opisane w innych postach

Warto podkreślić, że większość istniejących sklepów “Społem” noszących nazwy gwiazdozbiorów (np. Hermes, Syriusz czy Regulus) posiada szyldy zaprojektowane w podobny sposób – proste, szerokie, bezszeryfowe i wersalikowe litery umieszczone na dwóch równoległych do siebie metalowych prętach. Znaki przymocowane są naprzemiennie z niewielkim światłem międzyliterowym. Umieszczenie ich w tak bliskiej odległości od siebie nie powoduje ich zniekształcenia dzięki dużemu światłu wewnątrz liter, co bardzo dobrze wpisuje się w formę sklepów “Społem”.  

Z istniejących szyldów na uwagę zasługują:

  1. Delikatesy – wciąż funkcjonujący sklep przy alei Wyzwolenia (vis-à-vis CH Galaxy). Neon “Delikatesy” został gruntownie odremontowany pod koniec ubiegłej dekady. Przyjął formę pisanki z długimi zakończeniami znaków umożliwiającymi łączenie się liter ze sobą. Neon w nocy świeci się na kolor pomarańczowy.
  2. Kaśka – z szyldu sklepu przy ulicy Niemierzyńskiej (dzielnica Niebuszewo-Bolinko) pozostał jedynie pomarańczowy stelaż, na którym kiedyś zamocowane były neonowe rurki. Obecnie szyldowi brakuje również kreski nad literą “s”. Na archiwalnych fotografiach PSS “Społem” można zauważyć, że w 1999 roku oba elementy były na swoim miejscu, a sam szyld był w kolorze niebieskim.
  3. Hala Piastowska i Mebelek (obecnie już zdjęty) – szyldy mieszczą się na tyłach targowiska Manhattan przy ulicy św. Barbary (dzielnica Niebuszewo-Bolinko). Litery użyte w słowach “Piastowska” i “Mebelek” pochodzą z rodziny krojów Slab Serif, a słowo “Hala” całkowicie się od nich różni. To być może najbardziej osobliwy ze wszystkich szyldów w portfolio “Społem” – trudno znaleźć uzasadnienie dla takiej jego kompozycji i doboru krojów. Obecnie litery zostały pozbawione neonu i pomalowane na kolor pomarańczowy. W efekcie tej zmiany stały się one słabo widoczne w gąszczu reklam targowiska, które nie jest, niestety, najbardziej reprezentacyjnym elementem przestrzeni miasta.   

Szyldy szczecińskiego “Społem” są ciekawe i bardzo zróżnicowane. Chyba każdy, kto kiedyś mieszkał w pobliżu jednego z nich, dobrze je pamięta. Mimo że “Społem“ w swoich nowych sklepach nie stawia już na tak ciekawą i oryginalną reklamę jak w przeszłości, trudno nie być mu wdzięcznym za wierność tradycji i utrzymywanie szyldów tak, aby mogły cieszyć kolejne pokolenia mieszkańców Szczecina.

kaska

Liternictwo szyldu sklepu Kaśka

supersam

Liternictwo istniejących sklepów społem

syriusz2

Neon Syriusz przy ulicy S.I. Witkiewicza

syriusz_pss

Syriusz w latach 90. (fot. Archiwum PSS Społem Szczecin)

hermes_2017

Szyld Supersam Hermes

hermes_neon_2009

Świecący się neon Hermesa w 2009 roku

pogodno_2009

Świecący się neon Pogodno w 2009 roku

pogodno_2009_dzien

Szyld sklepu PSS Pogodno w 2009

castor_2001

Sklep Castor w 2001 roku (fot. Archiwum PSS Społem Szczecin)

pogodno_2017

Obecne otoczenie sklepu Społem Pogodno. Stary szyld został zachowany, niestety „podklejono” go nieciekawym szarym tłem

delikatesy
delikatesy

Neon Delikatesy nad sklepem al. Wyzwolenia 37

syriusz3

Neon Syriusz przy ulicy S.I. Witkiewicza

halapiastowska_spolem

Sklep Hala Piastowska w trakcie budowy (fot. Archiwum PSS Społem Szczecin)

mebelek_tomasz

Mebelek. Około 2008 roku

delikatesy_pss

Delikatesy w latach 90. (fot. PSS Społem Szczecin)

kaska

Szyld sklepu Społem Kaśka

archiwum rzeczy ginących - delikatesy - eklektyczna współczesność - neon - reklama - społem - szczecin - szyld
Recommended Posts

Wyszukaj